Testy diagnostyczne

Humor z zeszytów

Kontakt

Opracowanie i wdrażanie Przedmiotowych Systemów Oceniania

 
Ocenianie jest nieodłączną częścią procesu nauczania. Nauczyciel jest zobowiązany realizować go w sposób rzetelny, obiektywny, zgodnie z ustalonymi kryteriami. Kryteria muszą być jawne i zrozumiałe dla wszystkich zainteresowanych. Każdy uczeń ma prawo być oceniany w poczuciu sprawiedliwości i obiektywności.

Podstawą do opracowania Przedmiotowych Systemów Oceniania był Wewnątrzszkolny System Oceniania. W oparciu o WSO opracowałam, wdrożyłam i ewaluowałam PSO z historii i wiedzy o społeczeństwie.

Celem Przedmiotowego Systemu Oceniania było:

  • wspomaganie procesu nauczania i uczenia się;

  • bieżąca informacja o postępach i osiągnięciach uczniów;

  • motywowanie uczniów do pracy

  • pomoc w planowaniu pracy dydaktycznej nauczyciela.

 Przedmiotowy System Oceniania zawierał i omawiał:

  • elementy podlegające ocenie:

  • sposoby sprawdzania osiągnięć uczniów;

  • metody pomiaru;

  • wagę ocen;

  • zasady otrzymywania oceny klasyfikacyjnej;

  • kryteria wymagań na poszczególne oceny;

  • szczegółowy rejestr wymagań na poszczególne oceny;

  • zasady informowania rodziców i opiekunów prawnych o wymaganiach edukacyjnych i postępach dziecka w nauce i zachowaniu.

  • Kontrakt między nauczycielem i uczniem.

Uczniowie byli zapoznawani z Przedmiotowym Systemem Oceniania na pierwszej lekcji z danego przedmiotu w każdym roku szkolnym.  Zapisywali w zeszytach przedmiotowych jego część ogólną i podpisywali się pod nim. Szczegółowy rejestr wymagań na poszczególne stopnie szkolne mieli do wglądu w bibliotece szkolnej.

Uczniowie dokładnie notowali treść kontraktu do zeszytu przedmiotowego na pierwszych lekcjach przedmiotu w szkole (z racji ograniczeń czasowych na lekcji, w szczególnie licznych klasach, często wykonywałam kserokopię kontraktu dla każdego ucznia i pilnowałam, aby uczniowie dokładnie ją przeczytali, wkleili do zeszytu i podpisali). Zawsze udzielałam uczniom wszelkich wyjaśnień, by wyeliminować z góry  nieścisłości i wątpliwości, mogące się pojawić w ciągu roku szkolnego i zapobiec zbędnym konfliktom.

W klasach pierwszych omawiałam z uczniami kolejno punkt po punkcie, ponieważ dopiero oswajały się one z podanymi regułami. Wskazane było również w klasach pierwszych, aby wytłumaczyć uczniom pojęcie kontraktu i jego cele, jeśli nigdy wcześniej nie spotkali się z taką formą. Ważne jest także, by pod zapisanymi w zeszycie zasadami kontraktu nauczyciel i uczniowie złożyli swoje podpisy, a w klasach pierwszych i drugich (uczniowie niepełnoletni) powinno się również egzekwować podpisy ich rodziców (rodzica) lub opiekunów prawnych. Podpis złożony przez ucznia pod treścią kontraktu powinien uświadomić mu osobistą odpowiedzialność za stosowanie się (lub nie) do zawartych w nim zasad. Treść kontraktu wywiesiłam również na stałe w klasopracowni szkolnej.

Uczeń poznawał moje wymagania dotyczące zasad obowiązujących na lekcjach, swoje obowiązki, ale także prawa. Poznawał sankcje grożące mu za załamanie zasad i lekceważenie swych powinności. Ja, jako nauczyciel precyzujący wobec uczniów swoje wymagania, stawiający zadania i cele, egzekwowałam systematycznie i konsekwentnie wywiązywanie się uczniów z obowiązków i czuwałam nad przestrzeganiem zapisanych w dokumencie praw uczniowskich.

Zasady kontraktu są przejrzyste – obowiązuje on obie strony i przez obie powinien być konsekwentnie wcielany w życie i realizowany. Obydwie strony zobowiązywały się zatem do przestrzegania umowy przez cały rok szkolny.

Ze względów praktycznych, poza dziennikiem, w kolejnych latach szkolnych, prowadzę własny zeszyt z uwzględnieniem każdej klasy, w której uczę, z podziałem na dwa semestry, w którym odnotowywuję na bieżąco ilość wykorzystanych przez ucznia nieprzygotowań do zajęć (Np.), aktywność na lekcji (plusy) i inne formy działań uczniowskich, aby uczniowie nie nadużywali swych przywilejów.

Każdy rok szkolny przynosi nowe problemy, dlatego jak każdy dokument szkolny tworzony przez nauczyciela, także i Przedmiotowy System Oceniania, w tym kontrakt z uczniami powinien być poddany ewaluacji i w razie potrzeby modyfikowany. Przeprowadzałam ewaluację Przedmiotowego Systemu Oceniania po to, by w jak najpełniejszy sposób realizować jego cele.

Przeprowadziłam także anonimową ankietę odnośnie oceniania wśród uczniów. Wyniki ankiety pokazały, że większość uczniów zna kryteria oceniania i uważa je za sprawiedliwe. Potwierdzają także, że przestrzegam ustalonych zasad. Według ankietowanych oceny mobilizują ich do pracy.

Opracowanie i wdrożenie Przedmiotowych Systemów Oceniania usprawniło działanie szkoły. Określają one bowiem jasno obszary, które podlegają ocenie i kryteria wystawiania ocen cząstkowych i klasyfikacyjnych

Uczniowie znają zasady oceniania, rozumieją je i akceptują. Uważają je za sprawiedliwe i mobilizujące do pracy. Wiedzą, do jakich reguł muszą się dostosować, czego mają przestrzegać, czego mogą się spodziewać. Lepiej i pewniej się czują, znając swoje obowiązki i prawa podczas lekcji, a także wiedząc, że dotyczą one wszystkich. Wiedzą, jakie działania i czynności na lekcji zostaną nagrodzone, a przez to będzie miało wpływ na uzyskanie lepszych ocen semestralnych czy końcoworocznych. Wpływa to na większą aktywność uczniów i zaangażowanie w pracę, mobilizuje do wykonywania dodatkowych czynności.

Przedmiotowe Systemy Oceniania, a w tym szkolne kontrakty, mają duże walory wychowawcze - istotnie dyscyplinują uczniów, przypominają terminy, wskazują im pewne granice, których przekroczenie grozi sankcjami. Uczeń świadomie korzysta ze swoich praw w dopuszczalnym zakresie, a jeśli świadomie też je łamie, zna skutki takiego postępowania i nie może wyrażać żadnych pretensji pod adresem nauczyciela Pozwala to uniknąć nieporozumień między nauczycielem a uczniem czy też jego rodzicem.

Przedmiotowe Systemy Oceniania jasno i dokładnie określając zakres wymagań nauczyciela, ułatwiają mi pracę z uczniem na lekcjach i jego ocenianie. Pozwalają na zorientowanie się w możliwościach i indywidualnych potrzebach uczniów. Ułatwiają odpowiednie motywowanie uczniów do dalszej pracy. Informują o skuteczności prowadzonego przeze mnie nauczania. Bazując na własnych doświadczeniach zawodowych utwierdziłam się w przekonaniu, że konsekwentne stosowanie i przestrzeganie tych dokumentów przynosi same pozytywne efekty: niezwykle usprawnia i ułatwia mi pracę, eliminuje nieporozumienia z uczniami i ich rodzicami, wpływa na lepsze wyniki nauczania motywując uczniów do zwiększonej aktywności na lekcjach.

Wszystkie te działania wpływają na podniesienie jakości pracy szkoły.