XVI. KRYTERIA OCENIANIA Z ZAJĘĆ EDUKACYJNYCH
Z HISTORII.
1. Stopień celujący (6) otrzymuje uczeń, który:
- Posiada wiedzę i umiejętności wykraczające wyraźnie poza podstawy programowe i program nauczania historii w danej klasie;
- Jego zasób wiedzy i umiejętności świadczy o wyraźnych i sprecyzowanych uzdolnieniach humanistycznych;
- Samodzielnie, twórczo i systematycznie pracuje nad pogłębianiem wiedzy historycznej i rozwijaniem własnych uzdolnień i zainteresowań - poprzez lekturę pozycji popularnonaukowych, zdobywa dalszą wiedzę;
- Czynnie uczestniczy w lekcjach, biegle posługuje się zdobytymi wiadomościami i prezentuje dociekliwość podczas rozwiązywania problemów historycznych, formułując własne sądy i opinie na podstawie znacznej wiedzy faktograficznej, a także w oparciu o odpowiednie teksty źródłowe i literaturę przedmiotu dla uzasadnienia swej wypowiedzi;
- Dokonuje pełnej oceny i analizy porównawczej zjawisk, procesów i faktów historycznych w oparciu o szeroki zasób informacji zdobytych ze źródeł pozapodręcznikowych;
- Dostrzega zależności pomiędzy różnymi dziedzinami życia społeczno –politycznego, gospodarczego i kulturalnego na przestrzeni wieków i potrafi je uzasadnić;
- Wskazuje współczesne konsekwencje polityczne i społeczno- gospodarcze procesów i faktów historycznych z przeszłości;
- Biegle rozwiązuje podane do przemyślenia problemy teoretyczne i praktyczne. Proponuje własne, niekonwencjonalne i nietypowe rozwiązania;
- Współpracuje z nauczycielem w przygotowywaniu zajęć opartych na twórczym rozwiązywaniu problemów;
- Starannie wykonuje dodatkowe zadania – referaty, biogramy, odczyty, artykuły - w których przedstawia własne opinie podparte analizą faktów na podstawie tekstów źródłowych i literatury przedmiotu;
- Umiejętnie wykorzystuje wiedzę z innych przedmiotów – wiedzy o społeczeństwie, wiedzy o kulturze, geografii czy języka polskiego;
- Wzorowo prowadzi zeszyt przedmiotowy.
- Uczestniczy w olimpiadach oraz szkolnych czy pozaszkolnych konkursach przedmiotowych i osiąga w nich sukcesy.
2. Stopień bardzo dobry (5) otrzymuje uczeń, który:
- Uczeń w pełni przyswoił sobie zakres wiadomości i umiejętności przedmiotowych objętych podstawą programową i określonych programem nauczania historii w danej klasie;
- Sprawnie i właściwie posługuje się zdobytymi wiadomościami i umiejętnościami, w tym posługuje się prawidłowo odpowiednim słownictwem i terminologią historyczną - używa pojęć we właściwym znaczeniu;
- Samodzielnie podaje odpowiedzi, ocenia fakty, procesy i zjawiska rzeczywistości społeczno – politycznej i gospodarczej; samodzielnie i poprawnie interpretuje dane statystyczne, wykresy i mapy;
- Samodzielnie wyciąga wnioski, formułuje i rozwiązuje problemy teoretyczne i praktyczne objęte programem nauczania;
- Potrafi zastosować posiadaną wiedzę do rozwiązywania zadań i problemów w nowych sytuacjach;
- Samodzielnie analizuje teksty źródłowe dokonując prawidłowej interpretacji wydarzeń, zjawisk i procesów historycznych i oceniając ich wiarygodność i przydatność;
- Potrafi integrować wiedzę z różnych źródeł informacji historycznej w czasie swoich wypowiedzi ustnych i pisemnych;
- Potrafi korelować swą wiedzę historyczną z wiedzą z pokrewnych przedmiotów (język polski, wiedza o kulturze, wiedza o społeczeństwie, geografia);
- Ma bardzo dobrą orientację we współczesnej rzeczywistości politycznej i społeczno - gospodarczej Polski i świata;
- Wykazuje pełną i rzetelną znajomość poznanej faktografii;
- Jego wypowiedzi ustne i pisemne są bogate w treści, fakty, opinie i oceny, bez błędów językowych i ortograficznych i integrują wiedzę uzyskaną z różnych źródeł informacji historycznej;
- Podejmuje próby twórczego rozwijania własnych uzdolnień;
- Prezentuje na forum klasy własne sądy i opinie uzasadniając je za pomocą trafnych argumentów w toku dyskusji;
- Jest bardzo aktywny na lekcjach, organizuje pracę w grupie;
- Starannie wykonuje zadania domowe i dodatkowe zadania wykraczające poza podstawowe wymagania programowe (Np. gromadzi materiał regionalny, opracowuje referaty, biogramy, przygotowuje gazetki ścienne);
- Posiada wzorowo prowadzony zeszyt przedmiotowy.
3. Stopień dobry (4) otrzymuje uczeń, który:
- Nie opanował w pełni wiedzy i umiejętności określonych programem nauczania historii w danej klasie, ale opanował je w stopniu przekraczającym wymagania zawarte w podstawie programowej;
- Przedstawia zdecydowaną większość wymaganej faktografii, bez poważniejszych błędów. Poprawnie stosuje większość pojęć i terminologii przedmiotowej wymaganej przy danych tematach, pomijając jedynie jednostkowe pojęcia;
- Ma wprawdzie niewielkie braki w zakresie wiedzy, ale udziela prawidłowych odpowiedzi naprowadzających na właściwy tok myślenia i poprawnie rozwiązuje zadania o pewnym stopniu trudności i wymagające opanowania umiejętności przewidzianych programem;
- Prawidłowo rozumuje, dostrzega podobieństwa i różnice pomiędzy procesami, zjawiskami i faktami historycznymi;
- W czasie odpowiedzi ustnych i pisemnych przedstawia materiał rzeczowy uporządkowany pod względem tematycznym, zachowując niemal całkowicie hierarchię ważności danych faktów, zjawisk i procesów oraz porządek chronologiczny;
- Wyodrębnia najważniejsze zagadnienia w obrębie poszczególnych tematów i czyni to niemal bezbłędnie;
- Potrafi samodzielnie i precyzyjnie określić ramy czasowo - przestrzenne danego zagadnienia czy zjawiska, lokalizując je w czasie i przestrzeni historycznej;
- Dostrzega i opisuje poprawnie zależności i związki przyczynowo – skutkowe między różnymi faktami, zjawiskami i procesami historycznymi, również pomiędzy zjawiskami z zakresu historii powszechnej i historii Polski, rozumie związki przyczynowo – skutkowe występujące w życiu społecznym, gospodarczym i politycznym;
- Formułuje, z nielicznym błędami, prawidłowe wnioski cząstkowe i ogólne;
- Jego ocena wydarzeń, zjawisk i procesów historycznych nie budzi większych zastrzeżeń, ale częściowo jest stereotypowa i emocjonalna;
- Podejmowana przez ucznia i wykonywana samodzielnie analiza tekstów źródłowych zawiera jedynie nieliczne jednostkowe błędy rzeczowe, jest w większości kompletna, uporządkowana tematycznie i chronologicznie;
- Czytanie różnego rodzaju tekstów źródłowych ze zrozumieniem, pod kątem sformułowanych do tekstu pytań, nie stwarza uczniowi większego problemu - dokonuje właściwej selekcji informacji;
- Typowe zadania teoretyczne i praktyczne rozwiązuje całkowicie samodzielnie;
- Nabyte umiejętności przedmiotowe potrafi stosować w typowych sytuacjach problemowych.
- Wiedzę czerpie nie tylko z podręcznika, ale także z innych źródeł informacji (literatura popularnonaukowa, Internet, prasa codzienna i inne);
- Jego prace pisemne domowe są zawsze związane z tematem, zawierają własne przemyślenia i wnioski i nie posiadają błędów merytorycznych;
- Uczeń jest aktywny w klasie, chętnie zabiera głos w dyskusji, zgodnie współpracuje w grupie;
- Ma starannie i systematycznie prowadzony zeszyt przedmiotowy;
- Posiada wysoką frekwencję na lekcjach – systematycznie uczęszcza na zajęcia z historii.
4. Stopień dostateczny (3) otrzymuje uczeń, który:
- Uczeń opanował wiadomości podstawowe ujęte w planie nauczania w danej klasie na poziomie nieprzekraczającym wymagań zawartych w podstawie programowej;
- Dysponuje niepełną, wyrywkową i fragmentaryczną wiedzą określoną programem nauczania, ale nie uniemożliwia mu to dalszej edukacji przedmiotowej w klasie programowo wyższej;
- Opanował najważniejsze wiadomości i umiejętności, ale zapamiętywanie treści dominuje u niego nad ich rozumieniem; w obrębie poszczególnych tematów sygnalizuje około połowy wymaganych zagadnień;
- Posługuje się poprawnie terminologią historyczną i faktografią mieszczącą się w podstawie programowej określonej ustawą;
- W czasie wypowiedzi ustnych i pisemnych przedstawia materiał rzeczowy w większości uporządkowany pod względem tematycznym, zachowując hierarchię ważności rozpatrywanych faktów i zjawisk oraz porządek chronologiczny;
- Przedstawia, w czasie prezentacji swej wiedzy, około połowy wymaganej przy temacie faktografii, nie popełniając przy tym znacznej ilości błędów;
- Trafnie określa ramy czasowo – przestrzenne tematów lokalizując fakty i zjawiska w czasie i przestrzeni historycznej;
- Potrafi określić kolejność chronologiczną głównych wydarzeń;
- Nanosi daty i wydarzenia na oś czasu przy pomocy nauczyciela;
- Ma dosyć dobrą orientację w mapie historycznej, ale samodzielnie lokuje na mapie jedynie miejsca ważnych wydarzeń;
- W ograniczonym stopniu prezentuje relacje i związki między faktami, zjawiskami i procesami historycznymi;
- Dostrzega, w wąskim zakresie, zależności i związki przyczynowo - skutkowe pomiędzy zjawiskami z historii powszechnej i historii Polski; nie łączy wydarzeń historycznych w logiczne ciągi przyczynowo – skutkowe;
- Formułuje samodzielnie mało uporządkowane wnioski, chociaż w większości poprawne, ale często bez odpowiedniego uzasadnienia;
- Analiza tekstów źródłowych jest u niego pełna, uporządkowana tematycznie i chronologicznie, wykonywana samodzielnie i zawiera jedynie nieliczne błędy rzeczowe;
- Wykazuje znajomość najczęściej występujących i wykorzystywanych na lekcjach źródeł – umie je rozróżnić pod względem formy i treści oraz wykorzystać jako źródło informacji historycznej z instrukcją i pod kierunkiem nauczyciela;
- Umiejętności przedmiotowe stosuje w sytuacjach typowych; nazywa problemy o średnim stopniu trudności i stawia do nich pytania.
- Jego wypowiedzi ustne i pisemne rzadko są chaotyczne i zawierają nieliczne błędy językowe;
- Prace domowe często są staranne i przemyślane i w przeważającej mierze pozostają w związku z tematem zadania;
- W zeszycie przedmiotowym nie ma rażących braków, prowadzi go systematycznie;
- Jest raczej sporadycznie aktywny na zajęciach, nie angażuje się szczególnie w proces dydaktyczny na lekcjach, sporadycznie wypowiada się na forum klasy z własnej inicjatywy, chyba, że jest systematycznie do tego zachęcany przez nauczyciela;
- Ma przeciętną frekwencję na lekcjach, ale zawsze usprawiedliwioną.
5. Stopień dopuszczający (2) otrzymuje uczeń, który:
- Uczeń ma spore i poważne braki w wiedzy i umiejętnościach przedmiotowych objętych programem i z tego powodu nie jest w stanie samodzielnie rozwiązywać nawet prostych zadań o niewielkim stopniu trudności oraz nie jest w stanie samodzielnie pracować i aktywnie uczestniczyć w zajęciach;
- Spore braki wiedzy w zakresie podstawy programowej nie uniemożliwiają mu jednak dalszej edukacji przedmiotowej w klasie programowo wyższej i nie przekraczają możliwości uzyskania podstawowej wiedzy w ciągu dalszej nauki w szkole;
- Prezentowany przez ucznia zasób wiedzy jest dosyć chaotyczny, mało uporządkowany i rzadko uwzględniający hierarchię ważności zjawisk i procesów;
- W obrębie poszczególnych tematów sygnalizuje znajomość jedynie nielicznych zagadnień;
- Przedstawia, w czasie prezentacji ustnej lub pisemnej, mniej niż połowę wymaganej przy danym temacie wiedzy, popełniając przy tym znaczną ilość błędów;
- Częściowo trafnie określa ramy czasowo – przestrzenne tematów lokalizując fakty i zjawiska w czasie i przestrzeni historycznej;
- Potrafi określić kolejność chronologiczną głównych wydarzeń oraz nanosi daty i wydarzenia na oś czasu przy wydatnej pomocy nauczyciela;
- Lokuje na mapie tylko miejsca ważnych, przełomowych wydarzeń;
- W znikomy sposób wyjaśnia związki i relacje między faktami, zjawiskami i procesami historycznymi;
- Formułuje bardzo ograniczone wnioski, w dodatku z błędami i bez odpowiedniego uzasadnienia;
- Zna przyczyny i skutki jedynie wybranych wydarzeń, najczęściej tych, które miały przełomowe znaczenie dla dziejów ludzkości;
- Wypowiedź ucznia jest nieuporządkowana, niepełna i w ponad połowie błędna, a wypowiedzi pisemne zawierają liczne błędy językowe i ortograficzne;
- Podejmowana przez ucznia na lekcjach analiza tekstów źródłowych jest najczęściej niepełna, błędna i mało uporządkowana;
- Dodatkowo uczeń posiada duże braki w zeszycie przedmiotowym, tak w notatkach z lekcji, jak i braki prac domowych. Prace domowe ucznia są często niestaranne i nieprzemyślane;
- Uczeń sporadycznie wypowiada się na forum klasy z własnej inicjatywy;
- Jedynie przy aktywnej i częstej pomocy nauczyciela rozwiązuje problemy typowe o niewielkim stopniu trudności;
- Jego frekwencja na lekcjach jest wprawdzie niska, ale w przeważającej mierze usprawiedliwiona.
6. Stopień niedostateczny (1) otrzymuje uczeń, który:
- Nie opanował wiedzy i umiejętności w stopniu koniecznym, pozwalającym na kontynuację nauki na wyższym szczeblu kształcenia i nie jest w stanie kontynuować nauki w klasie programowo wyższej;
- Luki w jego wiadomościach są trudne do uzupełnienia - nie opanował koniecznej, prostej terminologii, nie opanował najważniejszych dat, pojęć, wydarzeń, nazwisk i innych podstawowych faktów. Myli elementarne fakty i zjawiska;
- Posługuje się bardzo nielicznymi, najbardziej podstawowymi terminami historycznymi, często błędnie;
- Nie rozumie podstawowych wiadomości, ujętych w programie nauczania, myli je i zniekształca;
- Nie jest w stanie nawet przy wydatnej pomocy nauczyciela rozwiązać problemu o elementarnym stopniu trudności czy wykonać prostych poleceń wymagających zastosowania podstawowych umiejętności przedmiotowych;
- Nie potrafi poprawnie lokalizować w czasie (na osi czasu) i przestrzeni historycznej (na mapie ściennej lub w atlasie) najważniejszych wydarzeń i procesów historycznych;
- Ma poważne trudności w samodzielnym posługiwaniu się podstawowymi źródłami informacji historycznej;
- Nie zna podstawowych przyczyn ani skutków wydarzeń omawianych zjawisk, w większości błędnie prezentuje związki i zależności pomiędzy opisywanymi faktami i zjawiskami.
- Jest świadomy istnienia związków teraźniejszości z przeszłością, ale nie potrafi ich sensownie wytłumaczyć;
- W trakcie wypowiedzi ustnej lub pisemnej przedstawia jedynie nieliczne fakty dotyczące tematu, w tym wiele z błędami i bez zachowania porządku chronologicznego i hierarchii ważności;
- W niewielkim stopniu i z błędami określa ramy czasowo-przestrzenne poszczególnych tematów.
- Formułuje nieliczne i niepoprawne wnioski;
- Dokonując oceny opisywanych wydarzeń i zjawisk posługuje się tylko stereotypami i ogólnikami;
- Poważną trudność sprawia mu analiza tekstu źródłowego i udzielenie odpowiedzi na postawione do tekstu pytania;
- Jego wypowiedzi ustne i pisemne są nieudolne i nie spełniają wymogów kompozycyjnych i językowych;
- Zeszyt przedmiotowy prowadzi bardzo niesystematycznie, posiada duże luki w materiale lekcyjnym i zadaniach domowych;
- Na lekcjach jest bierny i nie angażuje się w proces nauczania;
- W ciągu roku szkolnego wykazuje niską frekwencję i posiada dużo nieusprawiedliwionych godzin;
- Pomimo działań wspomagających ze strony nauczyciela nie spełnia kryteriów oceny dopuszczającej.